Analyse van de verdeling en doeltreffendheid van de begrotingsinspanningen van de Arizona-regering
Inleiding
Het Arizona-regeringsakkoord bevat een van de zwaarste besparingsprogramma’s die België in decennia heeft gekend, met in totaal meer dan 18 miljard euro aan besparingen (na aftrek van investeringen) tegen 2029. De besparingen treffen in de eerste plaats de sociale zekerheid, de openbare diensten, migratie en de koopkracht, terwijl de investeringen hoofdzakelijk naar defensie gaan en, in mindere mate, naar ondernemingen. Onder het mom van de vermindering van het begrotingstekort kiest Arizona ervoor de sociale zekerheid en de arbeidsrechten af te bouwen en tegelijk te investeren in het leger, terwijl de ecologische transitie naar de achtergrond verdwijnt en de hoogste inkomens grotendeels worden ontzien.
Ondanks deze nettobesparingen van 18 miljard euro tegen 2029 en de vermeende terugverdieneffecten van 7,9 miljard euro, daalt het begrotingstekort slechts met 7 miljard euro ten opzichte van de prognoses die werden opgesteld voordat Arizona aan de macht kwam, en dat is nog zonder rekening te houden met de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten op de begroting. Het verschil tussen de aangekondigde besparingen en de daadwerkelijke vermindering van het deficit roept vragen op over de doeltreffendheid van de begrotingsstrategie van deze regering.
Bovenop dit tegenvallende begrotingsresultaat komt er nu een externe factor die in de prognoses van het Monitoringcomité nog niet was opgenomen: de impact van de oorlog in het Midden-Oosten. Rekening houdend met die impact raamt de Nationale Bank de bijkomende inspanning die tegen 2029 nodig is op 14,7 miljard. Dit mag niet opnieuw ten koste gaan van de bevolking. Zoals blijkt uit het rapport van het Federaal Planbureau en onze nota ‘Een begrotingsoefening van 40 miljard euro die niet ten koste gaat van wie al het minste heeft’, zijn er andere pistes mogelijk.
Dit artikel schetst het begrotingstraject van de Arizona-regering. In het eerste deel tonen we de beperkte impact van het regeringsbeleid op de vermindering van het begrotingstekort. Vervolgens gaan we dieper in op de nieuwe initiatieven en besparingsmaatregelen van Arizona, met als doel een coherent overzicht van het gevoerde beleid te geven.
